شيخ حسين انصاريان

23

عرفان اسلامى ( شرح مصباح الشريعة ومفتاح الحقيقة المنسوب للإمام الصادق ع) (فارسى)

كم‌ترين بهره‌اى از سواد ندارند ، گفتار گوينده را درك و تغيير حال پيدا كنند و ثانياً : گوينده بهتر است گفتارش را با خلوص توأم نمايد و به آنچه مىگويد عامل و آراسته باشد . يكى از متخصصان فن سخنورى دربارهء يك واعظ و سخنران مىگويد : مردم براى اين كه به سخن كسى گوش دهند و اعتنا كنند ، بايد به او اعتماد داشته باشند و او را درست و راستگو و دانا و صميمى و خيرخواه و مهربان بدانند و ارجمند و گرامى بدارند . اين مسئله دليل و برهان و توضيح و بيان لازم ندارد و شك نيست كه شنوندگان هر چه اين گمان‌ها و احساسات را دربارهء گوينده بيشتر داشته باشند سخن او مؤثّرتر و نافذتر است . پس هر كس مىخواهد در دنيا به سخنورى كارى از پيش ببرد يا به مقامى برسد بايد چنان زندگانى كند كه مردم او را به اين صفات بشناسند . گذشته از اين كه سخنور بايد نزد مردم به اين صفات شناخته شده باشد ، هنگام سخنورى نيز بايد چنان سخن بگويد كه اگر او را به اين صفات مىشناسند سخن او آن گمان‌ها را در اذهان تأييد و استوار كند و آن عوالم را در همان حال به ياد آورد و محبت و احترام او در دل‌ها بنشيند و اگر او را نمىشناسند از كلامش به اين عقايد و احساسات دربارهء او بگرايند . و گرنه به سخنش گوش نمىدهند ، يا اگر بدهند از گوش فراتر نمىرود و به دل نمىنشيند . پس سخنور بايد آن چنان بگويد كه او را درست و راستگو بيابند و نيز بىغرض و خير خواه بجا بياورند ، مردم چون كسى را درست و بىغرض و خيرخواه بدانند البته از روى رغبت و ميل به او گوش مىدهند ؛ زيرا معتقدند كه بر نفع ايشان سخن مىگويد و از شنيدن آن سود خواهند برد .